Dù địa phương còn nhiều khó khăn, đời sống nhân dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp, song qua bao thế hệ, tình yêu tri thức và ý chí vươn lên vẫn được người dân nơi đây gìn giữ, trao truyền như một giá trị cốt lõi. Chính từ tinh thần ấy, sự nghiệp giáo dục của xã Nga Hải xưa và xã Hồ Vương nay luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm, coi trọng, góp phần đưa ngôi trường THCS Nga Hải từng bước phát triển vững chắc, trở thành điểm sáng trong phong trào giáo dục của toàn xã.

Trường THCS Nga Hải tiền thân là Trường Cấp II Nga Hải, được thành lập ngày 15/11/1965.

Trường THCS Nga Hải tiền thân là Trường Cấp II Nga Hải, được thành lập theo Quyết định số 2919/QĐVX ngày 15/11/1965 của Chủ tịch Ủy ban Hành chính tỉnh Thanh Hóa. Ngày đầu thành lập, trường chỉ có 3 lớp học (1 lớp 6 và 2 lớp 5), cơ sở vật chất hết sức thiếu thốn, mái lợp tranh, tường phên đất, bàn ghế cọc tạm bợ.

Giai đoạn 10 năm đầu là thời kỳ gian khổ nhất, khi giặc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc. Trường phải sơ tán, chuyển lớp vào lán tạm ở xóm Tây Sơn. Giáo viên và học sinh cùng nhân dân địa phương đã tự tay chặt cây, đào hầm trú ẩn, dựng lớp học nửa chìm nửa nổi để vừa học vừa tránh bom. Dẫu trong khói lửa chiến tranh, phong trào “dạy tốt – học tốt” vẫn được duy trì. Các thầy cô vừa dạy học, vừa tham gia lao động, sản xuất, đảm đương cả hai nhiệm vụ giáo dục phổ thông và bổ túc văn hóa. Không ít thầy giáo và học sinh khi ấy đã tạm gác bút nghiên, lên đường nhập ngũ, cống hiến tuổi xuân cho Tổ quốc. Có người trở về tiếp tục sự nghiệp trồng người, có người mãi nằm lại chiến trường. Máu xương, mồ hôi và trí tuệ của họ đã hòa cùng lịch sử dân tộc, góp phần viết nên truyền thống kiên cường, bất khuất của Trường THCS Nga Hải.

Sau chiến tranh, cùng với sự hồi sinh của quê hương, nhà trường tiếp tục khắc phục khó khăn, ổn định tổ chức và phát triển. Từ mái trường nhỏ bé nơi vùng nông thôn, THCS Nga Hải đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, song ngọn lửa hiếu học chưa bao giờ tắt. Các thế hệ cán bộ, giáo viên đều chung sức, đồng lòng vì sự nghiệp “trồng người”. Nhiều thầy, cô đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua, giáo viên dạy giỏi, bồi dưỡng học sinh giỏi đạt giải cao ở cấp huyện, cấp tỉnh. Hàng nghìn học sinh của trường đã trưởng thành, trở thành các nhà khoa học, tiến sĩ, giảng viên, kỹ sư, doanh nhân, cán bộ lãnh đạo trong và ngoài tỉnh, góp phần làm rạng danh quê hương. Truyền thống đó được gìn giữ và tiếp nối qua từng năm học, từng thế hệ, tạo nên một tập thể sư phạm đoàn kết, trách nhiệm, gắn bó với nghề, tận tâm với học trò.

Các phong trào thi đua dạy và học của nhà trường đạt được nhiều thành tích nổi bật trong những năm gần đây.

Trong những năm gần đây, phong trào thi đua dạy và học của nhà trường có nhiều khởi sắc. Năm học 2024–2025, nhà trường đạt 26 giải học sinh giỏi cấp huyện cũ, trong đó 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 13 giải Ba, 10 giải Khuyến khích và 2 giải Khuyến khích cấp tỉnh môn Tin học, xếp thứ 5 toàn huyện Nga Sơn cũ. Chi bộ nhà trường nhiều năm liền đạt danh hiệu Chi bộ trong sạch vững mạnh, Công đoàn và Đoàn – Đội luôn là những tổ chức vững mạnh, năng động, sáng tạo trong các phong trào.

Từ khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, Đảng uỷ, UBND xã Hồ Vương luôn xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển con người và nâng cao chất lượng cuộc sống. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, HĐND, UBND xã Hồ Vương, Trường THCS Nga Hải được tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, môi trường học tập và đội ngũ. Theo đó, cơ sở vật chất trường lớp ngày càng khang trang, xanh – sạch – đẹp; cảnh quan sư phạm thân thiện, an toàn. Các tổ chức đoàn thể địa phương, hội cha mẹ học sinh ngày càng quan tâm, đồng hành cùng nhà trường trong mọi hoạt động, tạo môi trường giáo dục lành mạnh, toàn diện.

Học sinh tập luyện cho lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường THCS Nga Hải

Trải qua 60 năm xây dựng và trưởng thành, Trường THCS Nga Hải đã khẳng định vị thế là một trong những đơn vị giáo dục tiêu biểu của địa phương. Lịch sử nhà trường gắn liền với lịch sử quê hương, nơi mà sự hiếu học, tinh thần vượt khó, khát vọng vươn lên đã trở thành niềm tin, thành động lực cho bao thế hệ. Tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường hôm nay đang nỗ lực không ngừng để kế thừa và phát huy những thành tựu đáng tự hào ấy, tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nhờ đó, trường THCS Nga Hải đã được công nhận Trường đạt chuẩn quốc gia mức độ II, một dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển của mái trường giàu truyền thống.

Những kết quả đạt được hôm nay là sự kết tinh của biết bao công sức, tâm huyết và tình yêu nghề của các thế hệ thầy cô giáo, là sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, các tổ chức đoàn thể, các bậc phụ huynh và nhân dân xã Hồ Vương. Trên nền tảng vững chắc được gây dựng qua 60 năm, với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng thuận của nhân dân, Trường THCS Nga Hải sẽ tiếp tục phấn đấu, giữ vững danh hiệu trường chuẩn, xứng đáng là “địa chỉ đỏ” của phong trào giáo dục xã Hồ Vương, nơi chắp cánh những ước mơ, bồi dưỡng nhân tài cho quê hương, đất nước.

Mai Thuỷ